ترکیب خصوصیات متفاوت چند جانور در یک موجود خیالی که بر سایر امکانات خلقت، توانهای بالقوه، و نیز رهایی از اصول قراردادی عالم پدیده اشاره دارد. هیولاهای مرکب از چند موجود، نماد آشفتگی آغاز کیهان یا نیروهای مهیب و موحش طبیعت هستند. گاه دو درنده ی افسانه ای یا بالدار در دو سوی درخت حیات تصویر می شوند و بیشتر در نقش نگهبانان دوازه ها یا گنجها و نیز ثروت زیرزمینی یا معرفت سرّی به کار می روند. یولاهای ترسناک، نیروهای شر یا آشفتگی را در جهان یا نفس بشر می نمایانند، و یا نماد بیماری همه گیر و نیروهای مخرّبند. آنها معمولاً به دست ایزد یا پهلوای چون مردوک خالق و غالب بر تیامت (Tiamat) که مظهر آشفتگی آغازین است کشته می شوند؛ تزه (Teseus) و مینوتور (Minotaur) ، یا قهرمانان اژدها کش، پیروزی نظم بر بی نظمی، خیر بر شر یا نور بر تاریکی را نمایش می دهند. آرواره های گشوده ی هیولا مظهر دروازه های دوزخ یا ورودی جهان زیرین است.
آممیت (Amemait) : مرکب از شیر، تمساح واسب آبی، به معنی بلعنده و عقوبت است.
آمفیس بئنا ( Amphisbaena) : شبیه به باسیلیسک اما در هر دو سوی بدنش سری ارد و ضمناً می تواند در آن واحد به دو سو بنگرد.
آناته ( Anata) : مار غول پیکری که ویشنو ( Vishnu) پیش از آفرینش کیهان روی آن میخوابید.
ابولهول ( Sphinx) : مرکب از سر مرد یا زن، بدن گاو نر، پاهای شیر و بالهای شاهین، مظهر ترکیب چهار عنصر ونماد راز، نیروی شمسی و معمایی است.
اپینیکوس/ اپیماکوس ( Opinicus/ Epimacus) : نوعی شیردال ( Gryphon) با بدن و پاهای شیر، سرو گردن و بالهای شاهین، دم شتر، گاهی بدون بال تصویر می شود، از نماد شیردال اقتباس شده است.
اژدها ( Dragon) : اشکال متنوعی دارد، کلاً در غرب مظهر نیروهای شر و در شرق مظهر نیروهای سودمند است.
باسیلیسک / ککاتریس ( Basilisk/ cockatrice) : مرکب از پرنده و خزنده، با سر و چنگالهای پرنده و بدن مار، زمانی به آمفیس بئنا مبدل میشود که دم به سر دیگری منتهی گردد. در مسیحیت دیو یا دجال، یکی از چهار صورت اهریمن است.
بهیموت ( Behemoth) : معمولاً به صورت اسب آبی تصور می شود، مظهر نیروی زمین در تقابل با لویاتان ( Leviyathan)، نیروی دریا و زیز ( Ziz) نیروی هوا.
بنهو/ بنو (Benhu/ Bennu ) : گاه با ققنوس یکی شمرده شده است، تجسم گوشتمند شده ی روز اوزیریس ( Osiris).
بز- ماهی ( Capricornus) : نیمه بز، نیمه ماهی، انقلاب زمستانی. شکلی از ائا- اوآنس بابلی، (( سرور ژرفای دریا))
پری دریایی ( Merimaid) : نیمه زن- نیمه ماهی، الوهیت آبها.
پگاسوس ( Pegasus) : اسب بالدار، ترکیب طبیعت عالی و دانی که به سوی طبیعت عالی گرایش دارد، در ارتباط با خورشید.
تیامت ( Tiamat) : هیولای ژرفا، آشفتگی آغازین، آبها، تاریکی.
تریتون ( Triton) : یک نوع پری دریایی، نیمه انسان، نیمه ماهی، که یک شاخ یا صدف مارپیچ در دست دارد و یا در آن می دمد و قوای آبها را کنترل می نماید.
تک شاخ ( Unicorn) : حیوانی یکشاخ با بدن اسب یا گوزن، نماد جنس مؤنث، اصل قمری، عفت، پاکی.
تنگو ( Tengu) : مردی با سر و بالهای پرنده و پاهای پنجه دار، تجسم جنگ.
دهانه ی اژدر- گارگویل- ( ناودان کله اژدری) ( Gargoyles) : سرهایی غول پیکر ، اعم از انسان، حیوان یا درندگان، مظهر ارواح شریر گریزان از کلیسا، یا نیروهای عینیت یافته ی شر یا فرار نیروهای شر.
رُخ ( Roc) : پرنده ای عظیم، مرغ طوفان، با باد و نور همراه است، باد به لحاظ سرعت بالزنی و نور به سبب پروازش. مطابق با سنت عرب تنها در کوه قاف- محور کیهان- وجود دارد، در ارتباط با خورشید و آسمان.
زو ( Zu) : مرغ طوفان، دزد سومری الواح تقدیر که اهدایی قادر مطلق بود.
زیز (Ziz) : پرنده ای عظیم، نیروی هوا، همراه با بهیموت در زمین و لویاتان در آب.
سربروس ( Cerberus) : سگ عظیم الجثه ی سه سر، مظهر تثلیث جهان زیرین، نگهبان ورودی جهان زیرین.
سگ آسمانی ( Celestional dog) : تایین کو ( Tien kou)، ویرانی، مصیبت، خسوف و کسوف، تغییرات جوّی.
سمندر (Salamander) : معمولاً شبیه اژدها ویا سوسماری کوچک و بی بال مجسم شده است. گاهی اوقات شبیه سگی است که از میان شعله ها می جهد. عنصر آتش.
سیرن (Siren) : پرنده ای با سر زن، گمراه کنندهی دریا نوردان، با آیین تدفین درارتباط است. لارها و فلوت ها از منسوبین سیرن ها هستند، آنها تجسم قوای اغواگر حواس و حیله هستند.
سیلا ( Sylla) : با کاریبد ( Charybids) هیولای دریای سیسیل همراه است. در اصل یک حوری زیبا بود، اما بعدهابه هیولایی شش سر با سه ردیف دندان مبدل شد، گردنها به شکل ناموزونی بلند هستند، سیلا و کاریبد همراه هم نماد گذرگاه خطرناک و قوای آب هستند.
سیمرغ/ سرمُرو ( Simurgh/ Sermurv) : ترکیبی از طاووس، شیردال، شیر و سگ، او آسمان است. واسطه ی دو جهان، ستیز، دورویی، موذیگری.
شیردال ( Gryphon) : مرکب از سر عقاب و بدن شیر، به معنای خورشید، جلال خورشید، قدرت، هوشیاری، انتقام، شیردال بدون بال مذکر است.
شیمر ( Chimera) : مرکب از سر و یال و پاهای شیر، بدن بز و دم مار و به معنای طوفان و بادها؛ خطرات روی زمین و دریا، لاوجود است.
ققنوس ( Phoenix) : پرنده ای افسانه ای که از میان شعله ها بر می آید، مرگ و رستاخیز، نوزایی به کمک آتش.
کالاماکارا ( Kala- Makara) : مرکب از شیر و ماکار یا تمساح، به معنای شمسی و نیروی آبها است.
کاریبد ( Charybdis) : هیولای آبهای خروشان یا گرداب که آب دریا را می بلعید و دوباره آن را قی می کرد، در کنار سیلا، هیولای دیگر دریای سیسیل نماد تنگه ی خطرناک است.
کی- لین ( Ky-Lin) : یین( yin) و اینگ ( Yang) ، گاهی با تکشاخ یکی انگاشته می شود. هم نر است و هم ماده، حفاظت، پاکی ذات، ماهیت پنج عنصر.
گارودا ( Garuda) : پرنده ی زندگی، گاهی اوقات با ققنوس یکی انگاشته شده است، به معنی خورشید، آسمان، پیروزی، گردونه ی ویشنو، خالق و ویرانگر همه چیز است . او کامل شده و بالغ از تخم بیرون می آید و روی درخت حیات برآورنده ی آرزوها لانه دارد. با ناگاها (Nagas) می جنگد.
گریلی ( Grilli) : همانند شیمر است.
گورگون ( Gorgon) : سه گورگون، دارای سر زن و گیسوانی از مار هستند، جنبه ی هراس انگیز مادر کبیر در نقش ویرانگر، وحشت.
لامیا ( Lamia) : ملکه ای ظالم که به هیئت درنده در آمده است، همانند سیرن ها دارای نماد ماهی است.
لئوگریف ( Leogryph) : مرکب از شیر و مار یا شیردال، به معنی فریب، جنبه ی هراس انگیز مادر کبیر در نقش مایا ( Maya).
لویاتان ( Levithan) : ماهی عظیم الجثه، (( که ماری بدشکل است)) ، هیولای اقیانوس و آشفتگی آغازین، مار و نیروی ژرفا، همراه با بهیموت، نیروی زمین وزیز نیروی هوا.
لیندورم ( Lindworm) : یک ویورن یا اژدهای بدون بال، جنگ و بیماری همه گیر.
ماکارا ( Makara) : مرکب از ماهی و تمساح یا فیل، هیولای دریای که ورونا ( Varuna) ، ایزد ژرفا آن را رها کرد.
مینوتور ( Minotaur) : مردی با سر گاو نر، هوسهای رام نشده ی طبیعت، بیماری مسری.
ناگا (Naga) : مار چند سر، نگهبان گنجها و معرفت سری، شاهان و شاهبانوان مار، نیروی حیاتی آبها، طبیعت سودایی مرداب سان.
سانتور ( Centaur) : نیمه انسان و نیمه اسب. پیکان و کمانی کشیده در دست دارد، صورت فلکی قوس.
نیم گاو ( Bucentaur) : نیمه انسان و نیمه گاو، طبیعت دوگانه ی انسان.
وی ورن ( Wyvern) : مار یا اژدهای بالدار،اما مانند شاهین فقط دو پا دارد، خبر رسان جنگ و بیماری مسری.
هارپی ( Harpy) : دارای سر و سینه های زن با پنجه های کرکس، تداعی گر مرگ ناگهانی، گردبادها و طوفانها، جنبه ی ویرانگر اصل مؤنث.
هیپوگریف ( Hippogryph) : نیمه اسب، نیمه شیردال. شمسی، چراکه اسب های بالدارِ ارابه ی آپولون بودند.
هیپولکتریون ( Hippolectryon) : نیمه اسب، نیمه خروس، شمسی.
هیدرا ( Hydra) : اژدها یا ماری هفت سر، نابینا، نیروی حیاتی حیوانی.
هیولاهای دریایی ( Marin Monsters) : معمولاً نماد ژرفای غیر قابل سنجش هستند. آشفتگی آغازین یا نیروی الهی عینیت یافته.
